4.1 Cearnóg Halla na Cathrach, Port na Long

Ceàrnag an Talla Ghuild, Port na Long. © Tourism NI

Sa mheánaois bhí ‘Port na Long’ san áit a bhfuil Cearnóg Halla na Cathrach anois. Ba phríomhbhealach é seo isteach sa chathair sa mheánaois. Lena chois sin ba é an tús é ag turas crábhaidh ar chuir Mánas Ó Dónaill síos air sa bhliain 1532, agus is é tús ár gconaire inniu é.

Tugann Droichead na Síochána daoine trasna an Fheabhail chun na háite seo chomh maith. Tá radharc maith ón droichead ar an chathair, agus is maith an bealach é le teacht chuig an tslí oilithreachta.

Ón chéad ulaidh (nó stad) ar bhruach an Fheabhail ag Por na Long shiúil na hoilithrigh suas an cnoc. Leis an tslí a leanúint inniu, gabh isteach Geata na hArmlainne, agus thart le Músaeim an túir. Bhí a leithéid de thúr os cionn na slí oilithreachta anseo sa mheánaois.

An chéad chuntas ar Bheatha Cholmcille, a scríobhadh in Oileán Í i dtrátha 700, insíonn sé faoi mhanaigh bheith ag imeacht idir Í agus Doire. Faoin 12ú linn, scríobhadh cuntas sa mhainistir faoi Cholmcille bheith ag seoladh ar deoraíocht as Doire, agus gáir na bhfaoileán á leanúint.

Rinneadh roinnt turas farraige i gcuracha le tamall de bhlianta ag aithris ar thuras Cholmcille go hÍ. Sa mheánaois, b’ionann an Feabhal agus aon achar uisce amháin ó Aird Mhic Giollagáin faoi Bhinn Fhoibhne suas go dtí an áit a gcastar an Fhinn agus an Mhorn ar a chéile. Ní raibh dealú idir an loch mara agus an abhainn.

 

le dul ann

Eaglais Naomh Agaistín suite ar an taobh thiar de bhallaí na cathrach agus tú ag dreapadh suas an cnoc feadh Shráid na hArmlainne.

Bíonn an eaglais oscailte le haghaidh cuairteoirí ón Cháisc go dtí Deireadh Fómhair Luan-Satharn 10rn-4in agus ar an Domhnach chomh maith le haghaidh seirbhísí.


 
   
  • Cearnóg Halla na Cathrach
     

    4.1 Cearnóg Halla na Cathrach, Port na Long

    Sa mheánaois bhí ‘Port na Long’ san áit a bhfuil Cearnóg Halla na Cathrach anois.

  • Kilmory Knap Chapel carved graveslabs
     

    4.2 Eaglais Naomh Agaistín

    Is féidir gurb í Eaglais Naomh Agaistín an suíomh a bhí ag mainistir Cholm Cille a bunaíodh i nDoire ag deireadh na 6ú haoise.

  • Áras Cholmcille
     

    4.3 Áras Cholmcille

    Tá Áras Cholmcille ar thalamh Eaglais an Túir Fhada. Áit ar dóigh atá ann le léargas a fháil ar scéalta Cholmcille, naomhphátrún agus na cathrach.

  • Eaglais an Tùir Fhada
     

    4.4 Eaglais an Tùir Fhada

    Tógadh an eaglais Chaitliceach seo gar do dhá shainchomhartha Chríostaí i nDoire. Bhí cloigtheach mhainistir Dhoire in aice leis seo go dtí an 17ú haois agus ba mar gheall air sin a fuair Eaglais an Túir Fhada a hainm.

  • Kilmory Knap Chapel carved graveslabs
     

    4.5 Tobar Cholm Cille

    Tá an tobar naofa seo mar fhócas don cheiliúradh ar an 9ú Meitheamh – Lá Fhéile Cholm Cille.

  • Kilmory Knap Chapel carved graveslabs
     

    4.6 Ardeaglais Cholm Cille

    Idir 1628 agus 1633 a tógadh ardeaglais Eaglais na hÉireann Cholm Cille. Ainneoin go bhfuil stair lonnaíochta fhada ag baint leis an cheantar seo, is é seo an foirgneamh is ársa dá bhfuil ar marthain i nDoire.